In het Handboek Ondernemen 2026 vindt u informatie over belastingen, bijdragen en premies. Het handboek is vooral bedoeld voor starters en kleine ondernemers. Maar kan ook interessant zijn als u al langer ondernemer bent.

In het handboek leest u waar u als ondernemer mee te maken krijgt. En u vindt er bijvoorbeeld antwoorden op vragen als:

• Welke eisen stelt de Belastingdienst aan mijn administratie?
• Hoe zit het met investeringen en met bedrijfsruimte?
• Wat moet ik doen als ik personeel in dienst neem?
• En vooral, welke gevolgen hebben deze kwesties voor de belastingen, bijdragen en premies?

Het kabinet komt met een basisverzekering die zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid een minimuminkomen garandeert. Zo krijgen zelfstandigen die zich door hun leeftijd of gezondheid niet kunnen verzekeren, ook een betaalbaar sociaal vangnet wanneer zij arbeidsongeschikt worden. De basisverzekering gaat volgens de huidige berekeningen maximaal € 171 bruto per maand kosten. Zelfstandigen die zich privaat verzekeren of een bv hebben, vallen niet onder de basisverzekering.

Minister Aartsen van Werk en Participatie: "Dit kabinet wil zelfstandigen de vrijheid en ruimte geven om te ondernemen. Maar ook zij verdienen een sociaal vangnet om te voorkomen dat ze in armoede vallen als ze onverhoopt niet meer kunnen werken. Met deze basisverzekering, tegen een zo laag mogelijke premie, zorgen we daarvoor."

Driekwart van de zelfstandigen is nu niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Vaak vinden zij de kosten te hoog. En een deel kan zich helemaal niet, óf tegen een hoge opslag, verzekeren door hun leeftijd of medische situatie. Daarmee heeft een deel van de zelfstandigen niets om op terug te vallen als er onverhoopt iets gebeurt.

Zelfstandigen moeten zoveel mogelijk ruimte houden om te ondernemen en hun eigen keuzes te maken. Daarom blijft het bij een basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid die zelfstandigen tot hun AOW verzekert van een uitkering tot maximaal het minimumloon.

Maximale premie van € 171

De bruto premie bedraagt 5,4% van de winst. Hoe minder winst je maakt, hoe lager de premie, die sowieso een maximum kent van € 171 per maand. Dat bedrag is gebaseerd op het wettelijk minimumloon uit 2025 en zal worden geïndexeerd.

De verzekering is niet nodig voor zelfstandigen die al een (private) verzekering hebben of directeur-grootaandeelhouders. Ook zelfstandigen die tevens als werknemer werken en zo voldoende tegen arbeidsongeschiktheid zijn verzekerd, worden niet door de basisverzekering verzekerd.

Als iemand arbeidsongeschikt raakt, geldt een wachttijd van 2 jaar voordat diegene een uitkering krijgt. In de eerste 2 jaar is het de eigen verantwoordelijkheid om inkomstenderving op te vangen, bijvoorbeeld met eigen spaargeld of de inkomsten van een partner.

De omzet van de zakelijke dienstverlening was in het vierde kwartaal van 2025 4,5 procent hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Over heel 2025 steeg de omzet van de zakelijke dienstverlening met 3,6 procent. De prijzen in de zakelijke dienstverlening zijn over de hele linie hoger dan een jaar eerder. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe kwartaalcijfers.

Omzet stijgt hardst bij rechtskundige diensten en ingenieursbureaus

De omzet is in alle branches binnen de zakelijke dienstverlening hoger dan een jaar eerder. De rechtskundige dienstverlening, waaronder advocatenkantoren, notarissen en deurwaarderskantoren, boekte in het vierde kwartaal de grootste omzetstijging binnen de zakelijke dienstverlening: 9,1 procent. Ook op jaarbasis stijgt de omzet van deze branche het hardst (8,5 procent). De branche profiteerde van een groeiende vraag en hogere prijzen.

De omzet van ingenieursbureaus stijgt met 8,2 procent. Over heel 2025 was dat 7,5 procent.De omzet van IT-dienstverleners stijgt met 2,1 procent in vergelijking met een jaar eerder. Dit is de laagste omzetgroei sinds het vierde kwartaal van 2020, toen de omzet met 1,9 procent groeide. Over heel 2025 groeide de omzet met 4,4 procent.

De omzet van de reisbranche neemt met bijna 6,7 procent toe. Over heel 2025 was de omzet 8,3 procent hoger dan in 2024. Sinds de coronacrisis in 2020 en het eerste kwartaal van 2021 groeit deze branche elk kwartaal.

In de uitzendbranche was de omzet in het vierde kwartaal 0,4 procent hoger dan een jaar eerder. Dit is de laagste omzetgroei binnen de zakelijke dienstverlening. Over heel 2025 daalde de omzet met 0,1 procent. De uitzendbranche en het reclamewezen zijn de enige branches waarin de omzet daalde over heel 2025, met -0,2 procent.

Prijzen zakelijke dienstverlening hoger in vierde kwartaal 2025

Binnen de zakelijke dienstverlening zijn de dienstenprijzen in bijna alle branches hoger dan een jaar eerder. De prijzen van diensten in de IT-dienstverlening stijgen met 2,9. De prijzen van schoonmaakbedrijven stijgen met 6,7 procent het meest. Over heel 2025 stegen de prijzen van schoonmaakbedrijven met 7,5 procent.

Diensten van accountants, boekhouders en belastingconsulenten waren 5,4 procent duurder dan een jaar eerder. Bij managementadviesbureaus was de prijsstijging met 1,1 procent het kleinst.

Prijzen vertaaldiensten verder omlaag

De prijzen van vertalers waren in het vierde kwartaal van 2025 2,6 procent lager dan een jaar eerder. Dit is de grootste daling sinds de start van de meting in het vierde kwartaal van 2022. Over heel 2025 daalden de prijzen van vertalers met 2,2 procent.

Ondernemersvertrouwen licht positief bij start eerste kwartaal 2026

Het ondernemersvertrouwen van de zakelijke dienstverleners is 0,3 aan het begin van het eerste kwartaal van 2026. Een kwartaal eerder was dit nog -1,2. Het ondernemersvertrouwen is hiermee nu drie maanden op rij positief, waar dit de afgelopen 3,5 jaar doorgaans negatief was.

Het consortium PIXEurope bouwt in Eindhoven een Europese proeffabriek voor fotonische chips. Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat) geeft hiervoor maandag samen met betrokkenen het startsein. Fotonica is een technologie die licht in plaats van elektronen gebruikt voor het overbrengen van informatie. Nederlandse bedrijven en onderzoekers zijn hierin wereldwijd leidend. Met publieke (€ 172 miljoen) en private investeringen in het Nederlandse deel van deze ‘proeffabriek’ kunnen zij die kennis en innovatie daadwerkelijk gaan toepassen. Ook in Enschede komen er faciliteiten.

De Nederlandse hightechsector wil namelijk voorop blijven lopen bij het op grotere schaal toepassen van fotonische chips bijvoorbeeld in telecommunicatie (6G), digitale technologieën zoals AI en quantum, ruimtevaart- en defensietechnologie en medische diagnostiek. Een proefproductielijn is dus van groot belang om verder vooruit te kunnen met het brengen van kennis en innovatie naar de markt en draagt zo bij aan meer technologische onafhankelijkheid en economische kansen in Nederland en Europa.

Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Met deze investering gaan we aan de slag om van kennis en innovatie naar concrete toepassingen van geïntegreerde fotonica te komen. Ons doel is om met deze sleuteltechnologie een sterke Europese concurrentiepositie te krijgen. Zowel als het gaat om kennis, innovatie, toelevering als eindproductie. Dat is nodig voor de Nederlandse banen en inkomsten van de toekomst, het oplossen van maatschappelijke uitdagingen en onze nationale veiligheid.”

Naast de financiering vanuit het ministerie van EZK (€ 86 miljoen), is er € 66 miljoen beschikbaar vanuit een Europees programma voor innovatie met halfgeleiders: Chips Joint Undertaking (Chips JU) en draagt het ministerie van Defensie € 20 miljoen bij. EU-commissaris Virkkunen en minister Yeşilgöz (Defensie) namen daarom ook samen met minister Herbert deel aan de openingshandeling. Kennisinstituut TNO realiseert de faciliteiten, samen met de TU Eindhoven en de Universiteit Twente.

Dankzij het Nationaal Groeifonds-project PhotonDelta, waarin tientallen mkb-bedrijven met technologie- en innovatiepartners samenwerken, is Nederland goed gepositioneerd voor de productie van fotonische chips. Nederlandse bedrijven zoals Smart Photonics zijn betrokken om de proeffabriek te kunnen gebruiken.

Europese samenwerking in het Chips Joint Undertaking

In november 2024 maakte de Europese publiek-private samenwerking Chips JU al de voorkeur voor een mogelijke proefproductielijn voor fotonische chips bekend. Het gekozen consortium PIXEurope bestaat uit partijen uit 11 Europese lidstaten die gezamenlijk deze faciliteit gaan realiseren. De Chips JU is de Europese publiek-private samenwerking van bedrijven, kennisinstellingen, overheden en de Europese Commissie die onderzoek, ontwikkeling en innovatie op het terrein van halfgeleidertechnologieën en -toepassingen ondersteunt.

Fotonicatechnologie

Fotonica is een technologie die zich richt op het detecteren, opwekken, transporteren en bewerken van licht. Communicatie via licht kan meer informatie tegelijkertijd - en over een langere afstand - versturen. Dat leidt tot betere prestaties, is goedkoper en bovendien energiezuiniger als technologie in apparaten en machines. Fotonische chips maken zo eerdere diagnostiek van ziekten, veilige zelfrijdende voertuigen, een efficiëntere voedselproductie en data-infrastructuur mogelijk. Dit kan de deur openen voor een nieuwe Europese industrie en een enorm scala aan nieuwe toepassingen.