Terug naar hoofdinhoud

Kabinet neemt maatregelen om stroomtekorten in de toekomst te voorkomen

Om ervoor te zorgen dat er ook op de langere termijn voldoende elektriciteit is, kiest het kabinet voor de invoering van een zogenaamd marktbreed capaciteitsmechanisme. Dit is een verzekeringsmaatregel die de risico's op prijspieken en uitval van elektriciteit dempt. Aanbieders van elektriciteit krijgen een vast extra inkomen om een deel van de jaarlijkse vaste kosten te dekken. Dit zorgt ervoor dat er voldoende elektriciteit is, ook op piekmomenten.

Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei: “Als het niet waait, of de zon schijnt niet, moeten we toch kunnen vertrouwen op elektriciteit, want daar draait ons land op. Elke verzekeringsmaatregel kent een premie, dus ook deze. Maar hiermee worden niet alleen de risico’s op een tekort aan stroom, maar ook de risico’s op prijspieken gedempt. Zowel voor huishoudens als voor bedrijven is dat van groot belang”.

Veilingen

Het kabinet hoopt in 2028 de eerste capaciteitsveilingen te organiseren met oog op voldoende elektriciteit in 2029-2030. Dit is onder andere afhankelijk van goedkeuring door de Europese Commissie. TenneT zal dit nieuwe systeem uitvoeren: zij organiseert de veilingen en houdt de daadwerkelijke beschikbaarheid van capaciteit – in samenhang met de vraag naar elektriciteit - in de gaten.

Volgens de EU-regels moet dit mechanisme technologieneutraal zijn. Dit betekent dat ook de opslag van elektriciteit in grote batterijen of het verminderen van de vraag naar elektriciteit (vraagrespons) onderdeel kunnen zijn van het capaciteitsmechanisme.

Uit de jaarlijkse Monitor Voorzieningszekerheid van TenneT blijkt dat de in Nederland gehanteerde streefwaarde van maximaal 4 uur aan verwachte tekorten per jaar voor alle scenario's al in peiljaar 2030 wordt overschreden. De belangrijkste reden: een stijgende vraag naar elektriciteit, o.a. door datacenters en een verwachte afname van centrales omdat de businesscase voor hen niet meer volstaat.

Ook in het buitenland neemt de elektriciteitsvraag toe en daalt het aantal centrales. Met de keuze om een marktbreed capaciteitsmechanisme in te voeren, sluit Nederland aan bij buurlanden zoals Duitsland, Frankrijk, België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk die dit ook al hebben of (gaan) invoeren. Daarmee wordt het gelijke speelveld voor investeringen in Nederland verbeterd.

Kosten

Een marktbreed capaciteitsmechanisme draagt bij aan de continuïteit van het energiesysteem omdat er voldoende aanbod van elektriciteit is. De kosten brengen de netbeheerders bij de eindgebruiker in rekening via tarieven. In de uitwerking van het capaciteitsmechanisme stuurt het kabinet op de betaalbaarheid van deze maatregel.

In samenwerking met de toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) en TenneT, en met betrokkenheid van stakeholders, wordt de invoering verder uitgewerkt. Ook worden de laatste inzichten uit de actualisatie van het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE), dat rond de zomer verschijnt, hierin verwerkt.

Lees meer …Kabinet neemt maatregelen om stroomtekorten in de toekomst te voorkomen

  • Raadplegingen: 37

Eerste Kamer stemt in met in één keer deel van pensioen opnemen

De Eerste Kamer heeft de Wet Herziening bedrag ineens aangenomen. Die regelt meer keuzevrijheid bij het pensioen. Mensen hebben de mogelijkheid bij hun pensionering in één keer maximaal 10 procent van hun pensioen opnemen. Dit kan vanaf 1 januari 2029.

Bedrag ineens is een keuzerecht. Werknemers die pensioen opbouwen via een werkgever kunnen ervoor kiezen om vanaf de dag dat zij met pensioen gaan eenmalig een geldbedrag opnemen uit hun pensioen. Het gaat om maximaal 10 procent. Mensen kunnen zelf bepalen waaraan het bedrag ineens wordt besteed. Dit geld kan bijvoorbeeld gebruikt worden om een hypotheek of andere schuld af te lossen, een reis te boeken, een woning te verbouwen of verpleging of verzorging te regelen. Als mensen kiezen voor een bedrag ineens, wordt het maandelijkse pensioen daarna lager.

Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid): “Een mooi wetsvoorstel. Mensen sparen hun leven lang voor een pensioen, het is meer dan logisch dat ze dan ook meer vrijheid krijgen in hoe ze dat geld willen uitgeven. Een lange reis maken of misschien wel een hypotheek die iemand graag wilt aflossen kan daarmee vanaf 2029. Door de speciale rekenhulp die in ontwikkeling is kunnen mensen straks een verstandige beslissing maken.”  

Rekentool

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt samen met het Nibud aan een speciale rekentool die op een eenvoudige manier inzicht geeft in de gevolgen voor het opnemen van een bedrag ineens voor toeslagen en belastingen. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat iemand in dat jaar minder of geen huur/zorgtoeslag krijgt. Met de rekentool krijgen mensen inzicht of het verstandig is om een deel van hun pensioen één keer op te nemen. De rekentool is gratis beschikbaar voordat de wet Bedrag ineens in gaat.

Achtergrond

De Eerste Kamer stemde in 2021 al in met het wetsvoorstel Bedrag ineens, RVU en verlofsparen, maar wilde nog aanpassingen. Deze aanpassingen staan in het wetsvoorstel Herziening bedrag ineens.

Eerder stond de inwerktreding van het wetsvoorstel op 1 juli 2026. De Wet Herziening bedrag ineens lag sinds 2022 klaar, dit bleek voor de uitvoering en de uitvoerbaarheid voor de pensioensector onhaalbaar. De pensioenuitvoerders hadden een voorkeur voor een inwerkingtreding van het bedrag ineens na de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel. De invoering is daarom uitgesteld naar 1 januari 2029.

Lees meer …Eerste Kamer stemt in met in één keer deel van pensioen opnemen

  • Raadplegingen: 34

Ministerie van EZK en InvestNL versterken Deep Tech Fonds met €360 miljoen

Kennisintensieve startups en scale-ups, ook bekend als deep tech, zijn met hun nieuwe innovaties en technologie onmisbaar voor de toekomstige economie. Ze zorgen ook voor minder strategische afhankelijkheden en lossen grote maatschappelijke uitdagingen op. Daarom gaan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en financieringsinstelling Invest-NL hierin 360 miljoen euro extra investeren via het Deep Tech Fonds. Dat groeit daarmee naar een fondsvermogen van 610 miljoen euro. 

Minister Heleen Herbert (EZK) heeft daarover vandaag de Tweede Kamer geïnformeerd. Het ministerie van EZK en Invest-NL hebben het DTF in 2022 gelanceerd. De omvang van het fonds bedroeg toen € 250 miljoen, waarvan € 175 miljoen door EZK is ingebracht en het resterende deel door Invest-NL. EZK stelt nu 130 miljoen euro extra beschikbaar en Invest-NL verhoogt de bijdrage met 230 miljoen euro. Daardoor dragen zij nu allebei 305 miljoen euro bij. Het startup- en scaleup beleid van het kabinet is specifiek gericht op een betere Nederlandse en Europese positie van deep tech ondernemingen.

Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Deep tech bedrijven hebben langere ontwikkeltijden van hun innovaties, grotere technologische risico’s en vaak een hogere behoefte aan financiering. Tegelijkertijd zijn juist dit bedrijven die de grootste bijdrage in de toekomst kunnen leveren aan ons verdienvermogen, zorgen voor minder afhankelijkheden en het oplossen van grote maatschappelijke uitdagingen. Daarom is het verstandig om hierin publiek en privaat extra te investeren.”

Voor innovaties die kennisintensief zijn - en daarom ook veel kapitaal vragen - is het vaak moeilijk om financiering te vinden. Vaak gaat het om nieuwe technologieën die zich nog niet (volledig) bewezen hebben en waar voor investeerders relatief grote risico’s aan kleven. Bijvoorbeeld in sectoren als fotonica, halfgeleiders, AI, quantumtechnologie en nanotechnologie.

Inzet van Deep Tech Fonds tot nu toe
De investeringen vanuit het DTF tot nu toe schetsen een positief beeld als het gaat om de maatschappelijke én economische impact. Ze hebben inmiddels verdere onderzoek en ontwikkeling (R&D) gestimuleerd, hoogwaardige banen gecreëerd en bijna 400 miljoen euro aan private investeringen ontlokt. 

Door co-investeringen met private marktpartijen realiseert het fonds momenteel een mobilisatiefactor van circa 2,4x, met de verwachting dat deze aankomende jaren nog verder groeit. Dit verdeelt de risico’s evenwichtiger tussen publieke en private partijen en versterkt het vertrouwen van private investeerders in strategische deeptech-innovaties.

Lees meer via Invest-NL.

Lees meer …Ministerie van EZK en InvestNL versterken Deep Tech Fonds met €360 miljoen

  • Raadplegingen: 32

6 technologieën per 1 januari 2027 toegevoegd aan Wet vifo

Landen zetten overnames, fusies en andere vormen van investeringen in bedrijven vaker in om hun invloed te vergroten. Nederland wil voorkomen dat vitale processen zo verstoord raken of dat sensitieve technologie via deze weg in verkeerde handen valt. Daarom bestaat sinds 2023 de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (vifo). Het kabinet heeft besloten tot een uitbreiding van deze wet per 1 januari 2027. Het voornemen is het toevoegen van 6 technologieën waarbinnen een veiligheidstoets kan plaatsvinden.

De 6 technologieën zijn:

  • biotechnologie (deels, bijvoorbeeld stamceltechnologie en zaadveredeling);
  • kunstmatige intelligentie (AI);
  • geavanceerde materialen;
  • nanotechnologie;
  • sensor- en navigatietechnologie;
  • nucleaire technologie voor medisch gebruik.

Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) heeft de aanpassing van het besluit over de reikwijdte van de wet aangeboden aan de Tweede en Eerste Kamer. Vervolgens wordt het besluit voor advies aan de Raad van State voorgelegd.

Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Als minister wil ik onze maatschappij, onze economie en ons bedrijfsleven weerbaarder maken. Dat is hard nodig, want de internationale veiligheidssituatie is de afgelopen jaren helaas verslechterd. Nederland is doelwit van cyberoperaties, spionage en sabotage. Daarom moeten we als kabinet kennis, innovaties en bedrijven beschermen en versterken. Het streven blijft een open economie, maar we zijn scherp op risico’s.”

“Door 6 nieuwe technologieën toe te voegen aan de wet, zetten we een goede stap voor onze veiligheid en publieke belangen. Tegelijkertijd is zelf investeren in onze economie ook nodig. Bijvoorbeeld door miljarden euro’s extra in innovatieve technologieën als fotonica, quantum, AI en cloud. Maar ook door de groei van startups en scale-ups beter te financieren of waardeketens te verbreden zoals in de chipsector.”

Huidige investeringstoetsing in sensitieve technologie en vitale sectoren

In Nederland vindt al investeringstoetsing plaats bij overnames, fusies en andere vormen van investeringen in sensitieve technologie. Zo toetst de Wet vifo dit sinds 2023 voor de defensie-industrie, quantum, fotonica, halfgeleiders en dual use (technologie voor zowel militair als civiel gebruik). Hier komen dus per 1 januari 2027 6 technologieën bij. Ook vindt er investeringstoetsing plaats binnen bepaalde vitale sectoren als energie en digitale infrastructuur. Dit gebeurt zowel via de Wet vifo als via sectorale wetgeving zoals de Wet Ongewenste Zeggenschap Telecommunicatie (2020) of de Energiewet. 

Het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat beoordeelt bij de investeringstoetsing of er een risico ontstaat voor de nationale veiligheid. Blijken er risico’s te zijn, dan kunnen er voorwaarden worden verbonden aan de investering en kan het BTI deze in het uiterste geval (gedeeltelijk of geheel) verbieden.

De meldingen, onderzoeken en uitkomsten met betrekking tot investeringen, fusies en overnames die het BTI tegen het licht houdt in het kader van de wet Vifo, worden niet openbaar gemaakt in verband met bedrijfsgevoelige informatie. Wel rapporteert het ministerie van EZK jaarlijks over het aantal zaken dat onder de loep is genomen.

Lees meer …6 technologieën per 1 januari 2027 toegevoegd aan Wet vifo

  • Raadplegingen: 26

Nieuwe aanbesteding platform DigiD via aanbestedingswet Defensie

De aanbesteding voor het platform waar Logius (DigiD) op draait zal gaan via de Aanbestedingswet Defensie – en Veiligheid (ADV). Via de ADV zijn er meer mogelijkheden om risico’s voor nationale veiligheid te beperken. Dit werd besloten door de staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid, Eric van der Burg.

Eric van der Burg, staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid: 

“Logius, en DigiD, zijn een belangrijk deel van onze digitale dienstverlening. Zo wordt DigiD inmiddels door meer dan 16,5 miljoen mensen gebruikt. Het is goed om grip te hebben op de systemen waar Nederlanders dagelijks mee te maken hebben."

De huidige overeenkomst voor het platform van Logius is met Solvinity. Deze overeenkomst werd op 6 mei 2026 verlengd en loopt uiterlijk in augustus 2028 af. Gelijktijdig hiermee startten de voorbereidingen voor een nieuwe aanbesteding. Onlangs werd een overname van Solvinity door het bedrijf Kyndryl verboden op basis van een advies van het Bureau Toetsing Investeringen. Naar aanleiding van de potentiële overname hebben het ministerie van BZK en Logius kritisch gekeken naar een mogelijkheid om aan te besteden waarbij er meer grip is op risico’s voor nationale veiligheid dan reguliere Europese aanbestedingen. De route via de Aanbestedingswet Defensie – en Veiligheid biedt deze mogelijkheden. Bij het toekennen van de aanbesteding zal de Kamer opnieuw geïnformeerd worden.

Lees de volledige Kamerbrief

Lees meer …Nieuwe aanbesteding platform DigiD via aanbestedingswet Defensie

  • Raadplegingen: 40