Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft het rekenmodel van de Uniforme Maatlat Gebouwde Omgeving (UMGO) vernieuwd. Versie 5.1 van de UMGO gebruikt de cijfers uit de laatste Klimaat- en Energieverkenning. Hiermee is de CO2-uitstoot van bijvoorbeeld elektriciteit nauwkeuriger te berekenen. Nieuw is ook dat waterstof als energiedrager is toegevoegd.

Wat is de UMGO?

De UMGO is een hulpmiddel waarmee adviseurs (consultants) en specialisten van gemeenten of woningcorporaties kunnen berekenen wat de beste keuzes zijn om een gebouw duurzaam te verwarmen en te koelen. Voorbeelden van technieken die de UMGO doorberekent zijn: verschillende typen warmtepompen, warmte-koudeopslag, restwarmte en verbranding van biomassa.

Hoe werkt de rekenhulp?

Om te laten zien welke energievoorziening het duurzaamst is voor een woonwijk, berekent de UMGO bijvoorbeeld het energieverbruik voor verwarmen en koelen. Of wat de CO₂-uitstoot is van een bepaalde techniek.

De UMGO laat duidelijk zien hoe de berekeningen worden gemaakt. Alle gebruikte kengetallen zijn in te zien. Het protocol Uniforme Maatlat beschrijft de rekenmethode. Adviseurs kunnen hiermee ook verschillende technieken voor verwarming van gebouwen met elkaar vergelijken.

Aan de slag met de rekenhulp

Wilt u aan de slag met de UMGO? Op 11 juni organiseert RVO een masterclass. Tijdens de masterclass leren deelnemers werken met de rekenhulp door een instructie en oefeningen. 

De herbouw van Digipoort, een belangrijke digitale voorziening voor veilige berichtenuitwisseling tussen bedrijven en de overheid, gaat door. Dat schrijft staatssecretaris Zsolt Szabó (Digitalisering) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Er worden extra maatregelen genomen om sturing van het programma te versterken. Digipoort is cruciaal om bijvoorbeeld belastingaangiftes en digitale facturen veilig te kunnen verwerken.

De overheid werkt sinds 2021 aan een nieuwe versie van Digipoort om te komen tot een toekomstbestendige voorziening met rechtmatige contracten, lagere beheerkosten en minder afhankelijkheid van leveranciers.

Het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) schrijft in een vandaag verschenen adviesrapport dat de herbouw onnodig complex is, de beheersbaarheid van het programma onvoldoende is en de kans op verdere uitloop in tijd en geld groot. AcICT adviseert om het programma Herbouw Digipoort (tijdelijk) gecontroleerd stil te leggen om alternatieve routes te overwegen.

Onderzoeken

De staatssecretaris heeft het advies van AcICT serieus genomen. Er zijn extra onderzoeken gedaan door onafhankelijke bureaus (KPMG en SIG). Ook is gesproken met belangrijke betrokken partijen zoals de Belastingdienst en UWV. Na zorgvuldige afweging van kosten, risico’s en de gevolgen van stilleggen is ervoor gekozen om het programma gecontroleerd voort te zetten en het nemen van extra maatregelen om beter te sturen. Uit het kostenonderzoek van KPMG blijkt dat de nieuwe Digipoort een betaalbare en kostenefficiënte vervanging is van de oude Digipoort. De nieuwe Digipoort is technisch goed onderhoudbaar en is flexibel en schaalbaar. Dit zorgt voor lagere beheer -en exploitatiekosten en een betere dienstverlening voor bedrijven.

Maatregelen

De staatssecretaris neemt extra maatregelen om beter te sturen op kosten en beheersing. Om risico’s te beperken, worden het financieel inzicht en de sturing vanuit het ministerie verder versterkt. Ook wordt er versneld gewerkt aan een toekomstplan voor gegevensuitwisseling binnen de overheid. De Kamer ontvangt eind 2025 in een verzamelbrief de actuele stand van zaken over de voortgang van herbouw van Digipoort, tenzij er eerder aanleiding is om te informeren.

Innovaties met digitale technologieën stimuleren, is geen keuze maar een noodzaak. Voor het verminderen of voorkomen van risicovolle afhankelijkheden van andere landen, voor een sterkere digitale economie en voor cyberveiligheid. Via het Digital Europe-programma (DEP) stellen de Europese Commissie en het ministerie van Economische Zaken daarom € 1,7 miljard hiervoor beschikbaar in de periode 2025-2027. 

Deze financiering is bestemd voor kleine en grote bedrijven, kennisinstellingen en overheden die extra financiering nodig hebben voor AI, data, cloud en cybersecurity innovaties en digitale vaardigheden, bijvoorbeeld in de maakindustrie. Nederlandse ondernemers en kennisinstellingen halen op dit moment vanuit het DEP de meeste financiering van alle 27 EU-landen binnen. In 2024 ging het om 11,7% van het totaal, goed voor zo’n € 46 miljoen. 

Naast het EU-geld draagt ook het ministerie van Economische Zaken in de periode 2025-2027 opnieuw met aanvullende nationale cofinanciering (€ 16,2 miljoen) bij aan het DEP om innovatie met digitale technologie extra te stimuleren.

Minister Dirk Beljaarts (Economische Zaken): “Het is belangrijk dat we een stapje extra zetten voor een innovatieve digitale economie. Die is namelijk één van de drijvende krachten achter onze toekomstige banen en inkomsten. Het is ook nodig voor meer digitale onafhankelijkheid en veiligheid. De snelheid van technologische ontwikkelingen buiten de EU en gebrekkige arbeidsproductiviteitsgroei zetten onze kansen onder druk. Via Digital Europe ondersteunen we daarom start-ups, mkb’ers, maakindustrie- en techbedrijven om samen met kennisinstellingen en overheden daarin juist te investeren.”

Tempo omhoog om Nederland bij wereldtop te houden

Digitalisering door het mkb, het gebruik van digitale innovaties en de kwaliteit van de digitale infrastructuur zijn in Nederland verbeterd. Tegelijkertijd ligt het tempo te laag om Nederland bij de wereldtop te houden, is er een significant tekort aan ICT-specialisten en blijven private investeringen in de digitale infrastructuur achter. Dat bleek in maart 2025 uit de voortgangsrapportage van de kabinetsstrategie Digitale Economie. 

De kabinetsambitie is om in 2030 bij de Europese top-3 te behoren wat betreft de toepassing van digitale technologieën door het mkb. Dat betekent dat 95% van het Nederlandse mkb tenminste een basisniveau van digitalisering toepast ten opzichte van 75% in 2021. Inmiddels is het basisniveau in 2024 gestegen naar 81,5%. Om op 95% te komen, zijn dus nog substantiële stappen nodig.

Daarnaast is het streven om ook het gebruik van geavanceerde digitale technologieën – zoals cloud, kunstmatige intelligentie (AI) en data analytics – binnen het mkb te verhogen tot tenminste 75% in 2030. Inmiddels passen meer mkb-ondernemers bijvoorbeeld AI (van 13% naar 23%) en clouddiensten (van 64% naar 71%) toe. De ontwikkeling van Nederlandse en Europese innovaties loopt, met name als het gaat om cloudtoepassingen, echter nog ver achter op de Verenigde Staten en Azië. Dat bedreigt de economie en veiligheid.

Werkprogramma Digital Europe 2025-2027

De Europese Commissie publiceerde onlangs de nieuwe werkprogramma’s voor de periode 2025-2027. Op de website van RVO staat het volledige overzicht van onderwerpen waarvoor ondernemers in de periode 2025-2027 financiering kunnen aanvragen.

Vanaf 1 januari 2027 krijgen beleggers en spaarders geen belastingvoordeel meer als zij investeren in duurzame projecten. Daardoor wordt het moeilijker voor ondernemers om geld op te halen voor groene en innovatieve plannen. Onderzoek van RVO toont aan dat veel beleggers zonder belastingvoordeel niet meer investeren in groene fondsen.

Wat verandert er? 

Vanaf 2025 wordt het belastingvoordeel voor groene beleggingen stap voor stap afgebouwd. Op 1 januari 2027 stopt het helemaal. Dat betekent ook dat groene beleggers en spaarders vanaf dan geen nieuwe groenverklaringen meer krijgen. De Tweede Kamer nam dit besluit in het Belastingplan 2025.

Natuurvriendelijke boerderij of zonnepark 

Een groenverklaring is een document van de overheid waarmee ondernemers laten zien dat hun project duurzaam is. Denk bijvoorbeeld aan het bouwen van een natuurvriendelijke boerderij, een zonnepark of een energiezuinig appartementencomplex. Met zo’n verklaring kan een ondernemer geld ophalen bij een groenfonds. Dit is een speciaal fonds waar beleggers en spaarders hun geld in stoppen om duurzame plannen te steunen. Tot nu toe kregen zij hiervoor belastingvoordeel.

Financiering duurzame projecten lastiger te krijgen

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) onderzocht wat dit besluit betekent. De conclusie is duidelijk: zonder belastingvoordeel kunnen veel beleggers niet meer investeren in groene fondsen. Dat maakt financiering krijgen voor duurzame en vaak vernieuwende projecten lastiger. Juist deze projecten zijn belangrijk voor de overgang naar een duurzame samenleving. De volledige analyse van RVO, waarin de gevolgen van de veranderingen staan, is op 3 april 2025 naar de Tweede Kamer gestuurd.

Banken en politiek maken zich zorgen

De Nederlandse Vereniging van Banken vindt het jammer dat het belastingvoordeel verdwijnt. In vakmedia zoals Energeia, Accountancy Vanmorgen en Taxlive laten zij weten te hopen dat de politiek het besluit heroverweegt of met een goed alternatief komt. Ook in de Tweede Kamer is er discussie. Sommige partijen zijn bang dat dit besluit slecht is voor de energietransitie, klimaatdoelen en het herstel van natuur.

Voorlopig nog groenverklaringen

RVO geeft voorlopig nog groenverklaringen af. Dit kunnen beleggers in ieder geval doen tot eind 2026. Hoe lang precies, hangt af van de keuzes van de ministeries van Financiën, Infrastructuur en Waterstaat. Ondernemers met een duurzaam project kunnen nu nog een groenverklaring aanvragen.