De Nederlandse overheid zet een belangrijke stap in de versnelling van de digitalisering met de lancering van de NDS-raad. Deze onafhankelijke adviesraad bestaat naast de voorzitter uit 14 vooraanstaande digitaliseringsdeskundigen. De nieuwe raad is gepresenteerd tijdens de iBestuur Conferentie 2025.

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is een gezamenlijke strategie van gemeenten, provincies, waterschappen, publieke dienstverleners en de Rijksoverheid om de digitale infrastructuur van Nederland te versterken. En maatschappelijke uitdagingen effectiever aan te pakken. Afgesproken is om samen te versnellen op 6 met elkaar samenhangende prioriteiten:

1. gezamenlijke cloudtechnologie;
2. data verantwoord delen en benutten over overheidslagen heen;
3. kansen van AI verantwoord benutten;
4. burgers en ondernemers centraal zetten;
5. digitale weerbaarheid en autonomie van de overheid versterken;
6. de versterking van digitaal vakmanschap van ambtenaren.

De NDS-raad geeft gevraagd en ongevraagd advies en feedback over de voortgang en uitvoering van de NDS. De adviesraad bestaat uit leden van binnen de overheid en externe leden vanuit wetenschap, kennisinstellingen en  bedrijfsleven. De externe deskundigen hebben expertise en gezag op thema’s zoals kunstmatige intelligentie (AI), cybersecurity, data-uitwisseling, cloudtechnologie en de verbetering van de digitale overheidsdienstverlening aan burgers en bedrijven. De leden van binnen de overheid nemen deel als voorzitter van een NDS-aanjaagteam per prioriteit.

Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Eddie van Marum benadrukt het belang van deze samenwerking: “De NDS is een cruciale stap naar een toekomstbestendige digitale overheid. De NDS-raad, met haar brede kennis en ervaring, is een belangrijke aanjager om onze doelen op het gebied van digitalisering versneld te realiseren. Met elkaar moeten we nu tot een concreet stappenplan komen. Wat pakken we als eerste aan en hoe gaan we dat betalen? Als het volgende kabinet echt stappen wil maken op deze dossiers, is er een substantiële bijdrage nodig voor digitalisering. Dit vraagt om een gezamenlijke investering, zowel publiek als privaat.”

Nathan Ducastel, voorzitter van de NDS-raad en directeur van VNG Realisatie, voegt toe: “De samenwerking tussen alle betrokken partijen is essentieel. Alleen door onze krachten te bundelen, kunnen we de digitale transformatie succesvol vormgeven en ervoor zorgen dat niemand achterblijft.”

De leden van de NDS-raad zijn:

• Dr. A. (Arre) Zuurmond (voormalig regeringscommissaris Informatiehuishouding)
• B. (Bas) Dunnebier (Chief Science and Technology Officer AIVD)
• E. (Emily) Glastra (voorzitter van branchevereniging NLdigital)
• I. (Inge) Bryan (bestuursvoorzitter van het Dutch Institute for Vulnerability Disclosure (DIVD))
• Prof. Dr. Ir. N. (Nitesh) Bharosa (hoogleraar GovTech en innovation TU Delft)
• Prof. Dr. P. (Paul) Timmers (professor KU Leuven, University of Rijeka en European university Cyprus)
• Dr. T.B.P.M. (Tjark) Tjin-A-Tsoi (CEO en voorzitter van de raad van bestuur TNO)
• Drs. E.L. (Emine) Özyenici MCM (plaatsvervangend secretaris-generaal ministerie Justitie en Veiligheid)
• J.H. (Hans) Ouwehand* (voorzitter van de raad van bestuur van het CAK, prioriteit burger en ondernemer centraal)
• Drs. J.J.C.M. (Jan) Gudde* (waarnemend hoofddirecteur bedrijfsvoering ministerie Justitie en Veiligheid, prioriteit digitale weerbaarheid en autonomie)
• R. (Ron) Kolkman* (hoofdingenieur-directeur – CIO bij Rijkswaterstaat, prioriteit Cloud)
• T. (Tanja) van Burgel* (CIO ministerie van Financiën, prioriteit digitaal vakmanschap)
• L.M. (Larissa) Zegveld* (algemeen directeur van stichting Kennisnet, prioriteit Artificial Intelligence)
• Voorzitter Interbestuurlijk Dataoverleg*, (nader bekend te maken, prioriteit data)

* Lid NDS-raad vanuit de overheid en voorzitter aanjaagteam van een van de 6 prioriteiten binnen de NDS.

Voor meer informatie: Marcus Polman, woordvoerder Digitalisering en staatssecretaris Eddie van Marum.

Begin september kunnen ondernemers zich via TenderNed aanmelden als ketenregisseur. Dit is voor een project dat vraag en aanbod van circulair plastic opbouwt. Deze ketenregisseur steunt 10 bedrijven die samen een marktplaats ontwikkelen voor hoogwaardige circulaire plastics. Onderdeel van deze 10 bedrijven zijn onder meer Coca Cola, Albert Heijn, Unilever en FrieslandCampina.

Circulair plastics aanmoedigen

Het doel van het project is een manier van werken te ontwikkelen voor ondernemers in circulaire plastics. Dat helpt ondernemers bijvoorbeeld als zij in aanloop zijn naar de Europese Verpakkingsverordening (PPWR) en andere productregelgevingen. Het Digital Product Passport (DPP) en uitbreiding van het Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) zijn voorbeelden van productregelgevingen. Een groep merkeigenaren en retailers onderzoekt samen hoe meer ondernemers actief worden in circulair plastic. Dit moet investeringen in recycling, sortering en circulaire productie in Nederland aanmoedigen. Het zorgt ook dat bedrijven met vertrouwen investeren in dit type plastics. Verder maakt het de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen kleiner. 

Zorgen voor makkelijke samenwerking 

De ketenregisseur laat de samenwerking tussen bedrijven soepel verlopen. Bijvoorbeeld rond deze punten: 

• onderling vertrouwen opbouwen
• belangen afwegen
• gezamenlijke afspraken opstellen en zorgen dat alle partijen die naleven

RVO is opdrachtgever van deze aanbesteding en steunt het project samen met het Versnellingshuis Nederland Circulair. 

Aanmelden 

Als ketenregisseur draagt u bij aan de ontwikkeling richting de EU-wetgeving rond plastic. Wilt u meewerken aan circulair plastics, of denk u erover na om ketenregisseur te worden? Vanaf begin september kunt u zich inschrijven. 

Tijdens de Benelux eInvoicing Study Day spraken overheid, bedrijfsleven en IT uit de 3 Benelux-landen over grensoverschrijdende e-facturatie. Doel: betere samenwerking en concrete vervolgstappen. Deelnemers deelden praktijkervaringen over regels, standaarden en techniek. Met die input werken de landen aan oplossingen.

De bijeenkomst werd georganiseerd door het Kenniscentrum e-procurement, met steun van de 3 Benelux-landen. Volgens Davina Wielandt, coördinator van het Kenniscentrum, was de opzet bewust praktisch ingestoken. “We wilden niet alleen praten over beleid en regelgeving, maar juist ook ophalen wat er leeft in de praktijk. Hoe werken ondernemers en overheden nu met e-facturatie?”

Tijdens de studiedag werkten we samen aan oplossingen om de grensoverschrijdende uitwisseling van digitale facturen en procurement berichten eenvoudiger en meer uniform te maken. “Een belangrijk punt dat naar voren kwam, is de behoefte aan één internationale standaard, met alleen sectorgerichte toevoegingen waar dat echt nodig is,” vertelt Wieke Zwagemaker, stakeholdermanager bij het Kenniscentrum e-procurement (RVO). 

De opbrengsten van de dag zijn inmiddels gebundeld in een eindrapport. Dat vormt de basis voor het Benelux-meerjarenprogramma. “Als eerste concrete vervolgactie starten we met het opzetten van sectorwerkgroepen,” licht Davina toe. “Die gaan per branche verdiepend onderzoek doen naar wensen en obstakels op het gebied van e-facturatie.”

De aanpak is niet alleen bedoeld om de onderlinge samenwerking te verbeteren, maar ook om input te leveren aan Europese beleidsvorming. “Door in de Benelux al praktijkervaringen te verzamelen, kunnen we ook namens de Benelux bijdragen aan Europese beleidsvorming,” zegt Wieke.

In 2024 zaten Nederlandse werknemers gemiddeld 8,9 uren per werkdag. Het gaat om gemiddeld 4,5 uur tijdens het werk, 1,1 uur woon-werkverkeer (exclusief fietsen) en 3,3 uur in de vrije tijd op een werkdag.
In de afgelopen vijf jaar is dit beeld nauwelijks veranderd: in 2019 zaten werknemers gemiddeld 8,6 uur per werkdag. Dat blijkt uit recent onderzoek op basis van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van het CBS en TNO, waarbij aan ruim 60 duizend werknemers is gevraagd hoeveel tijd zij gemiddeld zittend doorbrengen op een werkdag.

Werknemers zitten een groot deel van hun werkdag. Omdat veel zitten en weinig bewegen gepaard gaat met gezondheidsrisico’s en daarmee maatschappelijke kosten met zich mee kunnen brengen, is het belangrijk om een goed beeld te krijgen van het zitgedrag van werknemers. Naast het zitgedrag tijdens het werk is ook het aantal uren dat in de vrije tijd zittend wordt doorgebracht van belang.

ICT’ers zitten het meest op het werk

In 2024 brachten werknemers (15 tot 75 jaar) in ICT-beroepen, zoals databank- en netwerkspecialisten, gemiddeld de meeste tijd zittend door tijdens het werk: 7,1 uur per dag. Ook werknemers in bedrijfseconomische en administratieve functies, zoals accountants, zaten veel tijdens hun werkdag. Daarentegen zaten werknemers in dienstverlenende beroepen, zoals kelners, barpersoneel en schoonmakers, juist het minst: gemiddeld 1,1 uur per werkdag.

Thuiswerkers zitten meer dan twee keer zolang als niet-thuiswerkers

Werknemers die ook of doorgaans thuiswerken zitten tijdens hun werkdag gemiddeld langer dan werknemers die op altijd op locatie werken: 6,3 uur tegenover 3,0 uur per dag. Over het algemeen geldt: hoe meer iemand thuiswerkt, hoe langer diegene zit per werkdag. Werknemers die altijd thuiswerken zitten daarentegen iets minder lang dan collega’s die het grootste deel van hun tijd thuiswerken. Ook beeldschermgebruik speelt een rol: werknemers die dagelijks zes uur of meer met een beeldscherm werken, zitten gemiddeld 6,8 uur per werkdag. Bij minder dan zes uur beeldschermwerk is dat gemiddeld 2,7 uur.

Thuiswerkers in dienstverlenende beroepen zitten drie keer zoveel

Verschillen in zituren tijdens werk tussen thuiswerkers en niet-thuiswerkers zijn het grootst in dienstverlenende beroepen en commerciële beroepen: thuiswerkers zitten ruim drie keer zoveel als collega’s die altijd op locatie werken. Zo zitten thuiswerkers met een dienstverlenend beroep gemiddeld 3,3 uur per werkdag, tegen 1,0 uur voor niet-thuiswerkers. In commerciële beroepen zitten thuiswerkers gemiddeld 6,6 uur, terwijl niet-thuiswerkers gemiddeld 2,2 uur zitten per werkdag. In ICT-, bedrijfseconomische en administratieve beroepen is dit verschil minder groot: daar liggen de zituren van thuiswerkers en niet-thuiswerkers dichter bij elkaar.